 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
Aydintepe ilcesi
Aydintepe AYDINTEPE İLÇESİNİN TARİHİ Mevcut kaynaklara göre İlçenin yerleşim merkezi olarak kuruluşu Bayburt kadar eskidir. Aydıntepe İlçesinin bulunduğu bölge tarihin çeşitli dönemlerinde bir çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Yörenin bilinen en eski sakinleri Haldilerdir. Hitit kaynaklarında Bayburttan Dukamma adi ile bahsedilmiş olması M.Ö.3000-2500 yılları arasında Aydıntepe ve çevresinin Hititlerin egemenliğinde bulunduğunu göstermektedir. Aydintepe ve yöresinde Urartular,Iskitler,Romalilar,Persler ve Bizanslilar hüküm sürmüşlerdir. Yöre 1071 Malazgirt Zaferiyle Türklerin eline geçmiş,1072 -1202 yılları arasında bazen Saltuklularin bazen de Danismendlilerin hakimiyetinde kalmıştır. 1202 yılında Selçuklular Saltuklu Devletine son verince Bayburt ve çevresini de ele geçirmişlerdir. Yöre bir süre İlhanlıların, Akkoyunluların ve Safevilerin denetiminde kalmış, 1514 Çaldıran Savasından sonra Osmanlıların hakimiyetine girmiştir. 1916-1918 yılları arasında Rus işgali ve Ermeni zulmüne maruz kalan bölge 21 Şubat 1918de işgal kuvvetlerinin yöreyi terk etmeleri sonucu tekrar Türk egemenliğine geçmiştir. Osmanlılar döneminde Hart ismiyle Bayburt kazasına bağlı bir nahiye olarak varlığını sürdüren Aydıntepe, Cumhuriyetin kurulusundan sonra bucak merkezi olmuştur. 1957 yılında nüfusu göz önüne alınarak Belediye teşkilatı kurulmuş ve adi Aydıntepe olarak Türkçelestirilmistir. 1987 yılında 3392 Şayili Kanun ile İlçe olan Aydintepe, önce Gümüshane iline, 1989 yilinda çıkarılan 3578 Şayili Kanun ile İl olan Bayburta başlanmıştır. İlçede Kaymakamlık teşkilatı 09.06.1988 tarihinde oluşturulmuştur.
COĞRAFYASI Bayburt İlinin iki ilçesinden biri olan Aydintepe 40 derece 24 dakika kuzey enlemi,40 derece 10 dakika doğu boylamında olup,doğu ve güneyden İl Merkezi, kuzeyden Trabzon, batıdan Gümüşhane illeriyle çevrilidir. Bayburt İl Merkezinin kuzeybatısında,kendi adi ile anılan ovanın kuzeyinde, Kuzey Anadolu sıradağlarının bir bölümünü oluşturan ve Trabzon ve Bayburt İllerinin doğal sinirini çizen Soğanlı Dağlarının ovayla birleştiği yamaçta kurulmuştur. Deniz seviyesinden yüksekliği 1650 m ,yüzölçümü 473 km2 dır. (Yüzölçümüne göller dahil değildir.) Bayburt İline 24 km, Trabzon İline 180 km, Gümüşhane İline 80 km uzaklıktadır. İlçenin en önemli dağları olan Soğanlı Dağları, kara iklimin etkisi ve tahripler sonucu orman örtüsünden hemen hemen mahrumdur. Bu dağların en önemli özelliği yayla ve av turizmine elverişli olması, geniş otlaklarının bulunmasıdır. İlçenin doğal bitki örtüsü geç kuruyan mera,çayır ve bozkırdır. Doğu Anadolu ikliminin etkisi altında bulunan ilçemizde kıslar soğuk ve kar yağışlı, yazlar kurak ve sıcak geçer. 2750 m. yüksekliğe sahip Soğanlı Dağlarının kuzey yamaçlarında Karadeniz ikliminin etkisi görülür. İlçenin belli baslı akarsuları Çoruh Nehrinin kollarını oluşturan küçük derelerdir. Aydintepe ovasini ikiye ayirarak doğu-bati doğrultusunda uzanan Çoruh çayı Çoruh Nehrinin en büyük koludur. Ayrıca Çatiksu,Sorkunlu,Gümüsdamla ve Sirataslar dereleri Çoruh Nehrinin havzasında yer alan önemli kaynaklardır. Bu derelerde yılın her mevsiminde su bulunur. İlkbahar ve Sonbaharda bu derelerin taşıdıkları su miktarı artar. İlçenin en önemli tarım alanı, yükseltisi 1450-1550 metreler arasında olan Aydintepe Ovasıdır. Bunun dışında ovaya açılan dere boylarında tarıma elverişli küçük düzlükler bulunur. İlçemizde rüzgarlar Soğanlı Dağlarından Çoruh Nehri vadisine doğru eser ve yöre Balkar adi verilen rüzgarların etkisi altındadır. Ayrıca Aydintepe Ovası doğudan esen rüzgarlara da açıktır.
1-İNSAN KAYNAKLARI VE İSTİHDAM: 2000 yılında yapılan Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre ilçemiz merkez ve köylerinde toplam 12.614 kişi yasamaktadır. Nüfusun % 54’ü kadın, % 46’si erkektir. 2-EĞİTİM, SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK: a)EĞİTİM : İLKÖĞRETİM: İlçemizde okul çağında bulunan nüfusun tamamı eğitim-öğretimden yararlanmaktadır. Okula devam etmeyen öğrenci yoktur. 2002-2003 eğitim-öğretim yılında 603 kız, 688 erkek toplam 1271 öğrenci öğrenim görmüştür. ORTAÖĞRETİM: İlçe merkezinde bir tane çok programlı lise bulunmaktadır 2002-2003 eğitim-öğretim yılında 160 öğrenci devam etmiştir..İlçemizde lisenin eğitim öğretime başladığı günden bu zamana kadar 274 öğrenci mezun olmuş, mezun olan öğrencilerden 55 öğrenci çeşitli üniversitelerin lisans programlarına, 27 öğrenci de ön lisans programlarına kayıt yaptırmışlardır. Çok programlı liseden mezun olup yüksek öğretime devam etme oranı %33 tür. YAYGIN EĞİTİM HİZMETLERİ: İlçemizde yaygın eğitim hizmetleri 1990 – 1991 eğitim - öğretim yılında başlamış olup, bugüne kadar 182 kurs açılmış ,2097’ si kadın, 796’ si erkek olmak üzere toplam 2893 kişi bu kurslardan yararlanmıştır. Yaygın eğitim hizmetleri alanında açılan kurslar meslek edindirme ve sosyal – kültürel kurslar olmak üzere iki ana baslık altında verilmektedir. İlçemizde okuryazar oranı %98 dır. b)SAĞLIK: İlçemizde 2 sağlık ocağı ve 9 sağlık evi bulunmakta olup İlçe merkezindeki Sağlık Ocağında tedaviye yönelik 2 adet poliklinikle hizmet vermektedir. Günlük normal poliklinik şayisi 80, diş poliklinik şayisi 8’ dır. Ayrıca küçük cerrahi müdahaleler de yapılmaktadır. Mevcut hastalarımızın % 25’ i bölge dışından gelmektedir. Sağlık ocağı bünyesinde 15-49 yas kadınlara yönelik; bebekler için 1-5 yas çocukların hastalıklardan korunması için sürekli anne eğitim yapılmaktadır. c)SOSYAL GÜVENLİK : 1.TÜRKİYE IS KURUMU: İl müdürlüğü verilerine göre İlçemizden müracaatlı issiz şayisinin 51 olduğu görülmektedir ancak gerçekte müracaat etmeyen issiz şayisi düşünüldüğünde bu sayının daha fazla olabileceği tahmin edilmektedir. 2.SOSYAL SİGORTA: İlçemizde sigortalı şayisi 258, Aylık almakta olanların şayisi 560, Aylık alıp sağlık yardımı alanların şayisi 2240 Aylık almayıp ta sağlık yardımı alanların şayisi 1032 SSK İl Müdürlüğü kayıtlarından anlaşılmaktadır. 3.BAGKUR : İlçemizde Bağ kur emeklisi olup yaslılık aylığı alanların şayisi 253, malullük aylığı alanların şayisi 5, ölüm aylığı alanların şayisi 137 dır. sağlık hizmetlerinden faydalanan emekli ve hak sahiplerinin şayisi toplam 677 dır. 3.KÜLTÜR, TURİZM, ÇEVRE: a)KÜLTÜR : İlçemizde genel olarak tipik Anadolu kültürü hakimdir. Halk genel olarak geleneksel değerlere, örf ve adetlere bağlıdır. Ataerkil aile yapısı egemen olup, aile reisi otoriterdir. Ekonomik bagimsizligini kazanan çekirdek aile sayısında değişen günümüz şartlarına göre artış görülmektedir. b)TURİZM: İlçemizde genel olarak yayla turizmi ağırlıktadır. Temmuz ayında Bayburt İlinde yapılan Dede Korkut Senlikleri çerçevesinde İlçemiz sınırlarında bulunan Soğanlı Dağındaki yayla senlikleri yayla turizmini canlandırmaktadır. c)ÇEVRE: İlçemizde sanayi olmadığından sanayi kirliliğine dayalı kimyasal atik bulunmamaktadır. Tarım ve Hayvancılığa dayalı bir ekonomi olduğundan hayvansal artıklar nedeniyle köy ve şehir merkezinde sıkıntı yaşanmaktadır. 4.TARIM, DOĞAL KAYNAKLAR: a)TARIM: 14.985 Hektar olan toplam tarım arazisinin 9.556 Hektarlık kısmi sulanabilir arazi, azı 5.429 Hektarlık kısmi sulanamayan arazidir. Nadas alanı 3.430 Hektar olup tarıma elverişli olup kullanılmayan arazi ise 3.121 Hektardır. Ağırlıklı olarak tarla bitkileri tarımı yapılan ilçemizde buğday,arpa,çavdar,yulaf,seker pancarı ekilmektedir. Alternatif ürün çeşidi olarak ay çiçeği ve silajlık mısır ekilmektedir. Mevsim şartlarının ağır olması ve ısıtma masraflarının yüksek olması nedeni ile karlı seracılık yapılamamaktadır. Ay çiçeği ve silajlık mısır alternatif ürün olarak geliştirilmeye çalışılmaktadır. Hayvancılık: İlçemiz merkez ve ova köylerinde yapılan hayvancılıkta melez ırktan kültür ırkına büyük oranda geçilmistir ağırlıklı olarak besi hayvancılığı yapılmaktadır. Süt sigirciligi gelişmemiş olup, mevcut ırkların süt verimi düşüktür.Küçükbaş hayvancılıkta daha çok yaylalarda ve rakımı yüksek olan köylerimizde yapılmaktadır. Aricilik:Aricilik için çok uygun arazi ve floraya sahip ilçemizde 3130 adet Arili kovan bulunmaktadır. İlçemizin Arili kovan kapasitesinin 14.238 adet olması ve mevcut Arili kovan şayisinin azlığı nedeniyle Karadeniz sahil şeridinin arıcıları yaz aylarında bölgemizde konaklamakta ve önemli miktarda bal üretimi yapmaktadırlar. b)DOĞAL KAYNAKLAR:İlçemiz merkez ve köylerinde doğal su kaynakları mevcut olup tarım arazilerinin sulanmasında değerlendirilmektedir. İlçemiz sınırlarında doğal maden suları ve granit mermer kaynakları bulunmakta olup ekonomiye kazandırılması için çalışma yapılması gerekmektedir. Ayrıca karasal iklimle deniz ikliminin karsılaştığı Soğanlı dağları mevkiinde aşırı hava akimi oluştuğundan rüzgar enerjisinden ağırlıklı olarak yararlanılabileceği düşünülmektedir. 5.SANAYİ VE YATIRIM: İlçemizde ağır sanayi yatırımları bulunmamaktadır. Küçük çaplı demir doğrama ve marangoz atölyeleri mevcuttur. Son yıllarda 2 adet süt isleme tesisi kurulmuştur. 6.ULAŞIM: İlçemiz Bayburt iline 24 km.lik karayoluyla bağlanmaktadır. Bu yolun Gümüşhane Bayburt Devlet yoluna kadar olan 11 km.lik oldukça dar ve yetersizdir. 287 km.lik köy yolları ağımızın 31 km.si asfalt, 105 km.si stabilize kaplama 85 km.si tesviye ve 66 km.si ham yoldur.İlçemize bağlı Kavlatan,Dullu,Gün buldu köylerimize kıs mevsiminde ulaşım sağlanamamaktadır. İlçe merkezi, bağlı 23 köy ve yaylalarımızın tamamında telefon mevcuttur.Radyo ve televizyon yayınları istenilen düzeyde değildir.
| ||||||||||||||||||||||||
